Koruk
Heceko-ruk
IPA/koˈɾuk/
İsim
Anlamı:
Olgunlaşmamış, ekşi üzüm; bu üzümün suyu.
Mutfak:
Mutfak Tarihi
- Osmanlı:Domatesin yaygınlaşmasından önce yemekleri ekşitmek için nar ekşisi, limon ve koruk kullanılırdı. [1]
- Osmanlı İstanbul’u · XV. yy:“gure” adıyla geçer; çorbaya katılan ekşi ham üzüm. [2]
- Osmanlı:Koruktan yapılan ekşi içecek/katkı. [3]
- Osmanlı · XV. yy:Tıp risalelerinde şifa şerbetlerinin yapımında kullanıldığı yazılır. [4]
Kullanım Alanları:
Yemek
Türk Lehçelerinde:
Çağdaş Lehçeler
Azerbaycanqoruq
Kaynak: [5]. Azerbaycan karşılığı yazım benzerliğine göre eşleştirilmiştir.
Atasözlerinde:
- Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır.
- Sabırla koruk helva olur, dut yaprağı atlas.
- Doğdu kuyruk, kalmadı koruk.
- Anan erik, baban koruk; sen nereden çıktın a teberik.
- Asmada koruk, soyda doruk.
- Babası koruk yemiş, oğlunun dişi kamaşmış.
- Dedesi koruk yemiş, torununun dişi kamaşmış.
- Ekşi de tatlı da bizim bağın koruğu.
5 atasözü daha
- Koruğu babası yer, sancıyı oğlu çeker.
- Koruk üzümden pekmez olmaz.
- Koruk, yemişle sevilir; çocuk, yumuşla sevilir.
- Miskin asmanın kel koruğu, bir gün gelir tepene çıkar.
- Sabır ile koruk, helva; dut yaprağı, atlas ü diba olur.
Kaynak: [6], [7], [8]. Atasözleri kelimelerle otomatik olarak eşleştirilmiştir.
Kaynaklar:
- [1]Osman Güldemir (ed.), Gökhan Sallı, Emrah Yıldız, Onur Tugay, Seher Çelik Yeşil, Osmanlı Meyveli Et Yemekleri, s. 13–15, 50–51, 76–77, 82–83 (yayın bilgisi kesitte yok). (kaynak hakkında)
- [2]Arif Bilgin, “Osmanlı İstanbul'unda Yemek Kültürü”, Antik Çağ'dan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi, Sağlık ve Yemek bölümü, s. 174–199. (kaynak hakkında)
- [3]Furkan Demirgül, “Çadırdan Saraya Türk Mutfağı”, Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi 3 (1), Temmuz 2018, s. 105–125. (kaynak hakkında)
- [4]Yusuf Yiğit, “Osmanlı Mutfak Kültüründe Gastronomik Ürünler ve Kültürel Miras Üzerine Bir İnceleme”, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 2025, Özel Sayı – Yemek, s. 342–361. DOI: 10.33692/avrasyad.1777350. (kaynak hakkında)
- [5]Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti, I–IV cild, Bakı: Şərq-Qərb, 2006. (kaynak hakkında)
- [6]Ömer Asım Aksoy, Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1: Atasözleri Sözlüğü, İnkılap Kitabevi, İstanbul. (kaynak hakkında)
- [7]Engin Çetin (ed.), Yapı, Anlam ve Kullanım Özellikleri Bakımından Türk Atasözleri, Paradigma Akademi Yayınları, Çanakkale 2024. (kaynak hakkında)
- [8]Nurettin Albayrak, Türkiye Türkçesinde Atasözleri, Kapı Yayınları, İstanbul 2009. (kaynak hakkında)