Ana Sayfa

Zeytinyağı

Hecezey-tin-ya-ğı
IPA/zejtinjaˈɯ/

İsim

Anlamı:

Zeytin meyvesinin ezilip sıkılmasıyla elde edilen, sarımsı yeşil renkli sıvı yağ.

Mutfak:

Bilindiği coğrafya:AkdenizEge

Mutfak Tarihi

  • Harezmşahlar:Kelime Türkçede ilk kez Arapça-Türkçe sözlük Mukaddimetü’l-Edeb’de görülür. [1]
  • Günümüz (Hatay):Yörede “zeyt” denir; ezilen zeytinin su üzerinde toplanan yağıyla “su zeyti” de yapılır. [2]
  • Osmanlı sarayı:Sahilde yemeklerde, iç kesimlerde aydınlatmada kullanıldı. [3]
  • Osmanlı · XVII. yy:Tüketimi az; daha çok kandillerin aydınlatılmasında kullanılmış. [4]
  • Genel bilgi (Batı Anadolu):Yemeklerde çoğunlukla Batı Anadolu’da kullanılır. [5]

Örnekleri:

  • Günlük:Salataya biraz limon ve zeytinyağı ekle.
  • Günlük:Annem köyden gelen zeytinyağını cam şişelere doldurdu.
  • Sıradan:Soğuk sıkım zeytinyağı, düşük sıcaklıkta elde edildiği için zeytinin tadını ve kokusunu daha iyi korur.
  • Yüksek Seviye:Zeytinyağı kelimesine Türkçede ilk olarak Harezmşahlar döneminde yazılmış Arapça-Türkçe sözlük Mukaddimetü'l-Edeb'de rastlandığı belirtilir.
  • Yüksek Seviye:Roma döneminde zeytinyağı ticareti, Akdeniz'in bütün kıyılarını birbirine bağlayan geniş bir pazar düzeni oluşturmuştu.

Kullanım Alanları:

Yemek

Kaynaklar:

  1. [1]Mukaddimetü’l-Edeb. Kaynak: Nihal Kadıoğlu Çevik, “Türk Mutfağının, Akdeniz Mutfak Kültürünün Genel Özellikleri Yönünden Değerlendirilmesinin Önemi”, 5. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Maddi Kültür Seksiyon Bildirileri, Kültür Bakanlığı HAGEM Yayınları, Ankara 1997. (kaynak hakkında)
  2. [2]Nihal Kadıoğlu Çevik, “Türk Mutfağının, Akdeniz Mutfak Kültürünün Genel Özellikleri Yönünden Değerlendirilmesinin Önemi”, 5. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Maddi Kültür Seksiyon Bildirileri, Kültür Bakanlığı HAGEM Yayınları, Ankara 1997. (kaynak hakkında)
  3. [3]Mehmet Oğuzhan İlban, Emin Güleç, Fatih Çolakoğlu, Şeyda Nur Karabıyık, “Türkistan’dan Günümüze Türk Mutfak Kültürünün Gelişimi”, Türk Dünyası Araştırmaları 127 (251), 2021, s. 269–288. (kaynak hakkında)
  4. [4]Furkan Demirgül, “Çadırdan Saraya Türk Mutfağı”, Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi 3 (1), Temmuz 2018, s. 105–125. (kaynak hakkında)
  5. [5]Yasemin Solmaz, Dilek Dülger Altıner, “Türk Mutfak Kültürü ve Beslenme Alışkanlıkları Üzerine Bir Değerlendirme”, Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 1 (3), 2018, s. 108–124. (kaynak hakkında)